Overdrachtsgevoelens

Deze blog staat in het teken van overdrachtsgevoelens. Wellicht heb je er zelf wel eens mee te maken gehad, zonder je er eigenlijk bewust van te zijn geweest. Gevoelens van overdracht worden vaak verward met verliefdheid, maar is dus niet hetzelfde. In deze blog wordt uitgelegd wat overdrachtsgevoelens zijn.

Overdrachtsgevoelens

Overdrachtsgevoelens versus gevoelens van verliefdheid
Overdrachtsgevoelens worden vaak verward met gevoelens van verliefdheid. Dat iemand die aan de zorg van een professional is toevertrouwd meent verliefd te zijn, is dan ook niet vreemd. Overdrachtsgevoelens voelen namelijk als een hele sterke verliefdheid, maar een gebrek aan informatie over het bestaan van overdrachten zorgt ervoor dat die gevoelens ook niet anders door een hulpvragende geïnterpreteerd kunnen worden. Laat staan wat die gevoelens betekenen en wat het verschil is ten opzichte van gevoelens van verliefdheid.

Professionals daarentegen hebben tijdens hun opleiding geleerd dat overdrachtsgevoelens bestaan, wat zij betekenen en hoe het mechanisme van overdrachten werkt. Sommige professionals zijn ondanks hun opleiding helaas niet in staat gevoelens van overdracht te herkennen.

Er is sprake van overdrachtsgevoelens wanneer de hulpvragende gevoelens voor een vertrouwenspersoon in het verleden overdraagt op een professional in het heden. Gevoelens voor persoon A die in het verleden werden gevoeld worden overgedragen op persoon B in het heden. De gevoelens worden dus helemaal niet voor persoon B gevoeld en de hulpvragende is dus geenszins verliefd op de professional in kwestie. Er worden gevoelens die bij een andere vertrouwenspersoon uit het verleden horen op een vertrouwenspersoon in het heden overgedragen oftewel geprojecteerd. Indien een hulpvragende positieve gevoelens van overdracht voor een hulpverlener ontwikkelt, zeggen die gevoelens dus ook niets over de gevoelens die de hulpvragende voor de persoon van de professional heeft maar zij zeggen vooral iets over de rol/functie die de hulpvragende aan de professional in kwestie toekent. Een professional dient dan ook nooit in te gaan op gevoelens van positieve overdracht van een hulpvragende maar hij/zij dient er binnen de therapie mee aan het werk te gaan: Om welke persoon uit het verleden van de hulpvragende gaat het? Wat betekende die persoon voor de hulpvragende? Aan de invulling van welke behoeften uit het verleden probeert de hulpvragende invulling te geven door projectie? Waarom worden die gevoelens nu door de huidige professional opgeroepen? Etcetera.

Overdracht en tegenoverdracht
Er bestaan twee soorten overdrachtsgevoelens: de gevoelens van de hulpvragende worden overdrachten genoemd en de gevoelens van een professional worden tegenoverdrachten genoemd (ja, dan kan ook nog!). In het laatste geval betekent dat, dat de professional gevoelens overdraagt op de persoon voor wie hij/zij zorg draagt.

Definitie van overdracht
Overdrachten zijn alle gevoelens, wensen en angsten die degene die zich in de zwakkere/ondergeschikte positie bevindt voor degene voelt aan wiens zorg zij/hij is toevertrouwd. Het gaat hierbij niet om gevoelens die een hulpvragende voor de vertrouwenspersoon zelf voelt maar om gevoelens die voor een vertrouwenspersoon in het verleden werden gevoeld en die over worden gedragen op een vertrouwenspersoon in het heden (zoals het voorbeeld van persoon A en B wat eerder in deze blog werd uitgelegd). Bij overdracht beleeft de hulpvragende de gevoelens ten opzichte van centrale figuren uit zijn jeugd dus opnieuw, maar nu worden die gevoelens geprojecteerd op de hulpbiedende professional in het hier en nu. De professional wordt vereenzelvigd met de sleutelfiguren uit het verleden.

Positieve en negatieve overdracht
Om het verhaal nog een stukje ingewikkelder te maken, kan overdracht positief of negatief zijn.

Van een positieve overdracht is sprake wanneer de hulpvragende positieve gevoelens ten opzichte van de professional koestert. Die positieve gevoelens lijken sterk op gevoelens van verliefdheid waardoor hulpvragende hen ook als gevoelens van verliefdheid interpreteren en beschrijven. Het gaat echter niet om gevoelens van verliefdheid maar om overdrachtsgevoelens die voortkomen uit sterke behoeften ten aanzien van een gemis in het verleden (bijvoorbeeld moederliefde). Er is een sterke behoefte invulling te geven aan het gemis uit het verleden in het heden. Daarnaast gaat het nogmaals niet om gevoelens die voor de persoon van de professional worden gevoeld maar het gaat om projecties van gevoelens van de hulpvragende voor een sleutelfiguur in zijn leven op de huidige professional.

Van negatieve overdracht is sprake wanneer de hulpvragende negatieve gevoelens op de professional overdraagt. Daarbij kan het onder andere gaan om gevoelens van teleurstelling, boosheid of woede.

Wist jij dat overdrachtsgevoelens bestonden? Of heb je dat zelf al eens ervaren?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s